Wiertnictwo lab: wspomaganie inżynierskie i AI
Karta kursu

Projekt końcowy: asystent inżynierski

Projekt ogłaszamy w module 10 i domykamy na warsztacie w module 13. Zespół buduje „asystenta inżynierskiego”: program liczy, model językowy planuje i opisuje, a ludzie sprawdzają i podpisują. Na tej stronie są wymagania, tematy, karta projektu i terminy, żeby można było zacząć pracę od pierwszego dnia.

Zespół: 3-4 osobyWaga w ocenie: 25%Potrzebne: program trajektorii prowadzącego albo RheoSolution, czat, Zeszyt eksperymentów AI

Czym jest „asystent inżynierski”

Nie chodzi o nowy program ani o własny model. Asystent to opisany i powtarzalny sposób pracy, w którym każde narzędzie robi to, w czym jest dobre. Inny zespół, mając wasz raport, powinien umieć powtórzyć obliczenia i dojść do tych samych liczb.

Specyfikacja zadania→ Model planuje obliczenia→ Program liczy→ Model opisuje wynik→ Zespół weryfikuje i podpisuje

Liczy program

Każda liczba w raporcie pochodzi z programu trajektorii prowadzącego, z RheoSolution albo z rachunku, który pokazujecie krok po kroku. Liczba podana przez czat jest tylko hipotezą do sprawdzenia.

Model planuje i opisuje

Model pomaga ułożyć plan obliczeń, zredagować opis i wskazać, co warto sprawdzić. Nie jest źródłem wyników.

Każde twierdzenie ma źródło

Wzór, definicja, zalecenie: przy każdym podajecie źródło, które sami otworzyliście (podręcznik, norma, artykuł z DOI, notatki z zajęć).

Błędy AI są częścią wyniku

Raport weryfikacji pokazuje, co model powiedział źle i jak to złapaliście. Projekt, w którym „AI się nie myliło”, zwykle znaczy, że nikt nie sprawdzał.

Wymagania twarde

  1. Liczy program. Wyniki liczbowe tylko z programu trajektorii prowadzącego albo z RheoSolution, z zapisem danych wejściowych i zrzutem okna wyników.
  2. Model tylko planuje i opisuje. W zeszycie widać, do czego go użyliście.
  3. Źródło przy każdym twierdzeniu. Cytowania sprawdzone w zewnętrznej bazie (DOI), nie przez pytanie modelu, czy jest pewien.
  4. Raport weryfikacji. Tabela: co powiedział model, co pokazał program albo źródło, jak to wykryto, jakie byłyby skutki, gdyby błąd przeszedł.
  5. Zeszyt eksperymentów AI. Każda osoba z zespołu zapisuje pracę nad projektem w Zeszycie (pozycja Zeszyt w menu), w formacie z karty zeszytu. Prowadzący przegląda wpisy w systemie, w raporcie wystarczy się do nich odwołać.
  6. Ujawnienie użycia AI. Krótkie oświadczenie: jakie narzędzia, do czego, które fragmenty tekstu powstały z ich pomocą.

Narzędzia

Zespoły i role

Zespół liczy 3-4 osoby i ma ten sam skład do końca semestru. Liczba zespołów w grupie to liczba osób podzielona przez 4 i zaokrąglona w górę. W grupach, których ostatnie zajęcia trwają 45 minut, zespołów jest najwyżej pięć (wtedy zespół może liczyć do 5 osób), bo na obrony jest 15 minut. Skład i role losuje Pulpit zajęć, a prowadzący przenosi osoby przed zatwierdzeniem.

RolaZa co odpowiada
Prowadzi programWyniki liczbowe z programu trajektorii prowadzącego albo z RheoSolution, z zapisem danych wejściowych i zrzutem okna wyników.
Pisze polecenia dla modeluSpecyfikacja polecenia i zapis w zeszycie, do czego użyto modelu.
Pilnuje źródełŹródło przy każdym twierdzeniu, cytowania sprawdzone po DOI w zewnętrznej bazie.
Prowadzi raport weryfikacjiTabela błędów i sprawdzeń: co powiedział model, co pokazał program albo źródło, jak to wykryto, jaki byłby skutek.

W zespole 3-osobowym jedna osoba łączy dwie role. Role porządkują pracę, ale na obronie odpowiada osoba wskazana przez prowadzącego, więc każdy zna cały raport.

Tematy projektów

Wszystkie dane są fikcyjne i dydaktyczne, ale fizycznie spójne. Punktem odniesienia jest otwór K-1 z całego semestru: odcinek pionowy do KOP 800 m, budowa kąta 2°/30 m do inklinacji 40°, cel na TVD 2000 m. Płuczka K-1: θ600 = 62, θ300 = 40, θ200 = 32, θ100 = 23, θ6 = 8, θ3 = 6.

Tor 1. Trajektoria otworu kierunkowego

NrTematDane wejściowePytanie inżynierskie
T1K-1 z płytszym KOPProfil J. KOP 600 m, budowa 2°/30 m do 40°, odcinek stały do celu na TVD 2000 m.Jak płytszy KOP zmienia odejście poziome i długość otworu (MD) względem K-1?
T2K-1 z większym przyrostem kątaProfil J. KOP 800 m, budowa 3°/30 m do 40°, odcinek stały do celu na TVD 2000 m.Co zmienia większy przyrost kąta: promień krzywizny, długość łuku, odejście? Jakie ograniczenia praktyczne ma duży przyrost (ze źródłem)?
T3Zadanie odwrotne: cel wyznacza inklinacjęProfil J. KOP 700 m, budowa 2°/30 m, cel na TVD 1800 m i odejściu poziomym 600 m.Jaką inklinację odcinka stałego trzeba osiągnąć, żeby trafić w cel? Inklinację dobieracie w programie kolejnymi próbami: najpierw krok 0,5°, potem 0,1°, aż odejście w celu wyniesie 600 m z dokładnością do 1 m.
T4Profil SKOP 500 m, budowa 2°/30 m do 30°, odcinek stały, spadek kąta 1,5°/30 m do 0°, koniec spadku na TVD 1900 m, dalej pionowo do TVD 2100 m.Jaką długość ma odcinek stały i jakie jest odejście końcowe? Czym profil S różni się od J w opisie i w obliczeniach?

Tor 2. Reologia płuczki wiertniczej

Odczyty lepkościomierza obrotowego Fann 35 w stopniach, przy 600, 300, 200, 100, 6 i 3 obr/min.

NrPłuczkaθ600θ300θ200θ100θ6θ3Pytanie inżynierskie
R1A4530241765Który model wskazuje RheoSolution według AIC i czy zgadza się z odpowiedzią czatu?
R2B523832251210Płuczka silnie rozrzedzana ścinaniem: jak zachowują się modele dwuparametrowe przy małych szybkościach ścinania?
R3C9558442865Wysoka lepkość plastyczna: czy wartości z dwóch odczytów (600/300) zgadzają się z dopasowaniem do wszystkich punktów?
R4D281510611Płuczka bliska newtonowskiej: czy model z większą liczbą parametrów jest tu uzasadniony? Co mówią wagi AIC?
R5z literaturyOdczyty z bazy pomiarów RheoSolutionZespół wybiera z bazy jedną płuczkę z publikacji, w której autorzy wskazali model reologiczny. Czy ranking AIC w RheoSolution potwierdza wybór autorów?
W torze 2 liczycie najpierw ręcznie lepkość plastyczną PV = θ600 - θ300 [mPa⋅s], granicę płynięcia YP = θ300 - PV [lbf/100 ft²], w paskalach YP × 0,511, oraz LSYP = 2θ3 - θ6. Potem porównujecie to z rankingiem modeli w RheoSolution i z tym, co powiedział czat. W temacie R5 wartości odniesienia to odczyty i model wskazany w publikacji, a wyniki daje program. Wzorem jest przypadek z kursu: dla jednej z płuczek z literatury autorzy wskazali model Vom Berga, a dopasowanie z kryterium AIC wskazało model Hahna-Eyringa.

Karta projektu

Na starcie projektu (moduł 10) Pulpit zajęć uruchamia dwie aktywności. Pierwsza, „Projekt końcowy: zespoły”, losuje skład i role. Druga, „Projekt końcowy: wybór tematu”, to zadanie zespołowe, które wypełnia jedna osoba z zespołu:

  1. Temat (numer i nazwa, np. T3, zadanie odwrotne)
  2. Pytanie inżynierskie własnymi słowami, w jednym zdaniu
  3. Który program liczy (program trajektorii prowadzącego albo RheoSolution)

Pełną kartę przygotowujecie między zajęciami w wersji roboczej, a na początku warsztatu w module 13 wpisujecie ją na Pulpicie zajęć w wersji ostatecznej.

Karta projektu

  1. Temat (numer i nazwa), np. T3, zadanie odwrotne Temat
  2. Pytanie inżynierskie własnymi słowami, w jednym zdaniu.
  3. Narzędzia: który program liczy, jakie modele językowe i do czego. Czy któreś dane są poufne i wymagają modelu lokalnego?
  4. Specyfikacja polecenia dla modelu: rola, kontekst, dane, format wyniku, kryteria odbioru (jak w module 3).
  5. Plan weryfikacji: które trzy twierdzenia modelu sprawdzicie najpierw i czym.
  6. Co uznacie za gotowy wynik (kryterium odbioru całego projektu).

Harmonogram

EtapCo oddajecie
Start projektu (moduł 10)Zespół i role, wybór tematu na Pulpicie zajęć. W grupie Wiertnictwa z sześcioma spotkaniami start jest w ostatnich 10 minutach spotkania z modułami 7 i 8.
Między zajęciamiKarta projektu w wersji roboczej, specyfikacja polecenia, pierwsze wyniki z programu, wpisy w zeszycie.
Warsztat (moduł 13)Karta projektu, domknięte obliczenia, opis ze źródłami, raport weryfikacji, recenzja krzyżowa na Pulpicie zajęć.
Raport końcowyJeden plik PDF z załącznikami (dane wejściowe, zrzuty okna wyników, raport weryfikacji, oświadczenie o użyciu AI). Wysyła jedna osoba z zespołu na uczelniany adres e-mail prowadzącego, najpóźniej w przeddzień zaliczenia do 23:59. Studia niestacjonarne z pięcioma zjazdami: 7 dni po ostatnim zjeździe, a obrona na zjeździe odbywa się na wersji z warsztatu.
Zaliczenie (moduł 14)Obrona: krótka prezentacja i pytanie prowadzącego o raport weryfikacji.

Obrona i ocena

Czas obrony

Ostatnie zajęcia 45 min: 3 minuty na zespół łącznie z pytaniem. Ostatnie zajęcia 90 min: 3 minuty prezentacji i 1 minuta pytania. Studia niestacjonarne z pięcioma zjazdami: 5 minut prezentacji i 2 minuty pytań.

Slajdy

Najwyżej cztery: zadanie, wynik z programu z jednostkami, najciekawszy wiersz raportu weryfikacji, wniosek.

Pytanie prowadzącego

„Który błąd AI złapaliście i jak?”. Odpowiada osoba wskazana przez prowadzącego.

Ocena

Projekt (raport i obrona) to 25% oceny. Ocena jest wspólna dla zespołu. Osoba wskazana, która nie odpowie na pytanie o raport weryfikacji, dostaje połowę punktów projektu.

Studia niestacjonarne z dwoma zjazdami nie mają projektu. Zamiast niego jest zadanie zastępcze opisane w zasadach zaliczenia.

Do zapamiętania.

Dla dociekliwych

Moduł 10: start projektuModuł 13: warsztat